Centrum OPUS

Wyniki wyszukiwania dla

Brak wyników wyszukiwania
Girl in a jacket

Baza analiz i modeli społecznych to miejsce, gdzie zbieramy i promujemy różne rozwiązania związane z aktywnością obywatelską, partycypacją społeczną oraz współpracą międzysektorową. Jeżeli chcecie podzielić się swoją wiedzą i efektami pracy w danym obszarze zapraszamy do umieszczenia materiału w Bazie

Wspólnie z partnerami wypromujemy Wasz model/raport, dzięki czemu więcej osób, instytucji będzie mogło skorzystać z efektów Waszej pracy. Możesz również umieścić baner Bazy na swojej stronie i promować ją z nami.

Modele aktywności obywatelskiej Sprawdź
Modele partycypacji
społecznej
Sprawdź
Modele współpracy
międzysektorowej
Sprawdź
Model funkcjonowania Centrum Wsparcia i Rozwoju Społecznego w Łodzi

Model funkcjonowania Centrum Wsparcia i Rozwoju Społecznego w Łodzi



Model zawiera kompleksową analizę oraz opracowanie funkcjonalne dla utworzenia w Łodzi Centrum Wsparcia i Rozwoju Społecznego w ramach programów rewitalizacyjnych. Centrum ma być miejscem łączącym pracę z mieszkańcami (klub sąsiedzki) , prowadzenie działań w zakresie aktywizacji społecznej i zawodowej (KIS oraz działający w strukturze podmiot ES), mieszkania treningowe dla osób zagrożonych bezdomnością (CTUS) oraz centrum organizacji pozarządowych. Model zakłada współpracę międzysektorową przy realizacji kompleksowych usług społecznych dla mieszkańców obszaru rewitalizowanego w Łodzi. Centrum jest częścią projektów społecznych w ramach tzw. rewitalizacji obszarowej.
Z klasą o kulturze. Testowanie granic klasowych w partycypacji kulturalnej i obywatelskiej.

Z klasą o kulturze. Testowanie granic klasowych w partycypacji kulturalnej i obywatelskiej.



Poniższa publikacja zawiera rekomendacje powstałe w wyniku refleksji z realizacji projektu "Z klasą o kulturze. Przekraczanie granic klasowych w partycypacji obywatelskiej”, prowadzonego przez Fundację Pole Dialogu we współpracy z Miejskim Domem Kultury w Ornecie.

Autorzy analizują zależność miejsca w strukturze społecznej z praktyką uczestnictwa w kulturze. Zauważają, że " Wykluczenie
kulturowe i społeczno-ekonomiczne są ze sobą silnie powiązane, a inkluzja kulturowa może stać się narzędziem zwiększania integracji społeczności i budowania podstaw rozwoju lokalnego. Dlatego tak ważne wydaje się uwzględnienie obok
płci, wieku, miejsca zamieszkania również przynależności klasowej potencjalnych odbiorców działań instytucji kultury.

Zarządzanie partycypacyjne bezpieczeństwem w szkole.

Zarządzanie partycypacyjne bezpieczeństwem w szkole.



Szkoła to miejsce, w którym uczniowie spędzają dużą część swojego życia. Uczą się , zdobywają kompetencje społeczne, zaspakajają tam swoje potrzeby - jedną z nich jest poczucie bezpieczeństwa.

Autorka w publikacji definiuje szczegółowo termin bezpieczeństwa, opisuje style zarządzania i przywództwa w szkole, w tym zarządzania partycypacyjnego. By przejść do zagadnienia zarządzania bezpieczeństwem w szkole.

Szkola demokracji. Praktyczny poradnik o współdecydowaniu w szkole.

Szkola demokracji. Praktyczny poradnik o współdecydowaniu w szkole.



Publikacja traktuje o szkole jako przestrzeni wspólnej dyrekcji, nauczycieli, uczniów, rodziców i otoczenia. To miejsce wspólnego rozwiązywania bieżących problemów i wprowadzania w życie pomysłów na zmiany. Publikacja jest napisana z myślę o dyrektorach/kach, nauczycielach/kach chcących stworzyć w swoich placówkach warunku do partycypacji uczniowskiej. Może być również czytana przez uczniów, gotowych pełnić rolę lidera zmiany w swoich szkolnych środowiskach.

Czytelnik/czytelniczka zapoznaje się w pierwszej części z definicjami, partycypacji publicznej, uczniowskiej, podstawami teoretycznymi jak i kogo włączać we współdecydowanie o szkole.Autorzy opierają swój opis o prawo jak i podstawę programową.

W kolejnym rozdziale opisują krok po kroku proces podejmowania decyzji, dobre praktyki oraz przeciwstawiają zbiór praktycznych narzędzi do wykorzystania we wprowadzaniu partycypacji w szkole.

Program aktywizacji społecznej i kulturowej mieszkańców i innych użytkowników obszaru modelowej rewitalizacji poprzez włączenie ich we wspólne działania koncepcyjne i projektowe dotyczące zagospodarowania przestrzeni publicznych i półpublicznych

Program aktywizacji społecznej i kulturowej mieszkańców i innych użytkowników obszaru modelowej rewitalizacji poprzez włączenie ich we wspólne działania koncepcyjne i projektowe dotyczące zagospodarowania przestrzeni publicznych i półpublicznych



Program który został opisany w Raporcie stanowi część działań związanych z projektem: „Rewitalizacja obszaru ul. Lubartowskiej i dawnego Podzamcza w Lublinie poprzez ożywienie gospodarcze obszaru za pomocą zintegrowanej poprawy zarządzania zasobem komunalnym, działań społecznych i poprawy stanu zabudowy zabytkowej – uzupełnienie Programu Rewitalizacji Lublina dla wskazanego obszaru”. Program opiera się na  danych badawczych min. pozyskanych przez analizę dokumentów oraz wywiady eksperckie. Tak uzyskaną wiedzę wykorzystano przy kształtowaniu modeli aktywizacji społecznej i kulturalnej formułujących program. Raport zawiera ponadto diagnozę problemową omawianego obszaru.  Znajdziemy w nim także opis podjętych od 2015 roku działań aktywizujących w tym obszarze miasta. 


ABC PARTYCYPACJI OBYWATELSKIEJ  – poradnik dla organizatorów procesów partycypacyjnych

ABC PARTYCYPACJI OBYWATELSKIEJ – poradnik dla organizatorów procesów partycypacyjnych



Publikacja skierowana jest przede wszystkim do organizatorów procesów partycypacyjnych, skupia się bowiem na perspektywie formalnych inicjatorów takich działań. Poradnik zawiera wskazówki dot. przygotowania, przebiegu oraz radzenia sobie z realizacją procesów partycypacyjnych, opartych głównie na konsultacjach społecznych. Poza częścią teoretyczną w publikacji znalazła się też część bardziej praktyczna, przybliżająca podstawowe narzędzia ułatwiające procesy partycypacyjne, zawierająca również listę kontrolną, przydatną tuż przed rozpoczęciem procesu partycypacyjnego. Publikacja powstała wprawdzie z myślą o ułatwieniu pracy małym samorządom, jednak może być pomocna także bardziej zaawansowanym organizatorom procesów partycypacyjnych.

INSPIRATOR OBYWATELSKI  PRZEWODNIK PO NIEFORMALNEJ EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W BIBLIOTEKACH PUBLICZNYCH I NIE TYLKO...

INSPIRATOR OBYWATELSKI PRZEWODNIK PO NIEFORMALNEJ EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W BIBLIOTEKACH PUBLICZNYCH I NIE TYLKO...



Publikacja powstała, by – zgodnie z tytułem – inspirować czytelników do podejmowania działań podnoszących jakość polskiego społeczeństwa obywatelskiego. „Inspirator obywatelski” to inicjatywa mająca na celu wzmocnienie społeczeństwa obywatelskiego, swoiste narzędzie edukacyjne skierowane do dwóch grup odbiorców. Pierwsza zasadnicza grupa to ci, którzy z pomocą publikacji-podręcznika sami mogą podjąć działania edukacyjne, czyli m.in. bibliotekarze – osoby pracujące w miejscach, gdzie z założenia zdobywa się wiedzę, ale też w pewien sposób pełniących funkcję ośrodków kształcenia obywatelskiego. Drugą grupę odbiorców stanowią sami obywatele. Motyw przewodni tej publikacji to bowiem koncepcja nieformalnej edukacji obywatelskiej, zakładająca elastyczność, co pozwala na praktykowanie jej wszędzie i przy dowolnej okazji. W pierwszej części „Inspiratora...” znajdziemy artykuły wprowadzające w samo zagadnienie nieformalnej edukacji obywatelskiej wraz z uzasadnieniem potrzeby jej wdrażania oraz wskazówkami dot. jej praktykowania, ze szczególnym uwzględnieniem bibliotek publicznych. Część druga, bardziej obszerna tematycznie, poświęcona jest relacjom między edukacją obywatelską a wyzwaniami rozwojowymi społeczeństwa, wskazując tu nową rolę bibliotek. W tej części „Inspiratora...” można także zapoznać się z przykładami europejskich dobrych praktyk z zakresu nieformalnej edukacji obywatelskiej.

JAK LOKALNIE BUDOWAĆ DOBRO WSPÓLNE? PORADNIK DLA DZIAŁAJĄCYCH LOKALNIE

JAK LOKALNIE BUDOWAĆ DOBRO WSPÓLNE? PORADNIK DLA DZIAŁAJĄCYCH LOKALNIE



Poradnik to publikacja poświęcona jednemu z najważniejszych wyzwań, jakie stoją przed lokalnymi społecznościami – budowaniu dobra wspólnego. Pierwsza część poradnika przybliża samą ideę dobra wspólnego, ale też trudności, jakie napotkać można próbując tworzyć lokalnie wspólne dobro, a następnie wskazuje, co warto wiedzieć o środowisku lokalnym, aby właściwie rozumieć jego potrzeby i dzięki temu określić, co stanowi dla niego dobro wspólne. W drugiej części publikacji znajdziemy opis specyfiki animacji bazującej na idei wspólnego dobra oraz praktyczne rady, jak tworzyć partnerstwo na rzecz dobra wspólnego, uwzględniające rolę lidera w trosce o dobro wspólne. Poradnik zamykają opisy projektów zrealizowanych w ramach dwóch edycji programu Lokalne Partnerstwa Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

RAPORT Z REALIZACJI ZADANIA: WYPRACOWANIE MODELU WSPIERANIA I BUDOWANIA NIEFORMALNEJ WSPÓLNOTY MIESZKAŃCÓW POPRZEZ DZIAŁANIA ANIMACYJNO-INTEGRACYJNE – MODELOWA WSPÓLNOTA WRAZ Z MODELEM WSPARCIA MIESZKAŃCÓW



Raport przygotowany przez Stowarzyszenie Społecznie Zaangażowani powstał w ramach  projektu pilotażowego pn. „Opracowanie modelu prowadzenia rewitalizacji obszarów miejskich na wybranym obszarze w Mieście Łodzi – etap 2”, realizowanego przez Miasto Łódź. Zawiera on opis działań podjętych w ramach wdrażania mikrograntów skierowanych do  wspólnot sąsiedzkich wraz z ewaluacją zrealizowanych inicjatyw przy udziale samych zaangażowanych przedstawicieli sąsiedztw – realizatorów działań. Co więcej na podstawie podjętej współpracy z mieszkańcami przy realizowaniu lokalnych mikro-inicjatyw autorzy zaproponowali w raporcie Model Wspierania Budowania Wspólnot Sąsiedzkich.  Zawiera on min. rekomendowaną ścieżkę wsparcia mieszkańców. Również wskazane zostały wybrane dobre praktyki mogące być inspiracją do przyszłych działań na rzecz budowania wspólnot sąsiedzkich.   

MODEL DOMU SĄSIEDZKIEGO

MODEL DOMU SĄSIEDZKIEGO



Publikacja to obszerny i wciąż aktualny swoisty podręcznik tworzenia oraz funkcjonowania Domu Sąsiedzkiego – miejsca, w którym mieszkańcy danej dzielnicy, osiedla etc. mogą aktywnie działać na rzecz swojego otoczenia i innych współmieszkańców, w oparciu o własne siły i zasoby. Przestawiona tu idea Domów Sąsiedzkich zakłada nie tylko wspieranie aktywności społecznej mieszkańców oraz odpowiadanie na potrzeby lokalnych społeczności, lecz przede wszystkim długofalowość tych działań. W publikacji po zapoznaniu się z tłem historycznym powstawania Domów Sąsiedzkich i założeniami do opracowania modelu Domu Sąsiedzkiego znajdziemy więc dokładne wytyczne organizacyjne, wskazówki dot. ewaluacji działań, ale również informacje uwzględniające aspekty finansowe oraz prawne, niezbędne przy planowaniu działania wymagającego, ze swego założenia, długiej perspektywy czasowej.

WŁĄCZENIE NOWYCH TECHNIK KONSULTACYJNYCH DO KONSULTACJI SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU  PORADNIK

WŁĄCZENIE NOWYCH TECHNIK KONSULTACYJNYCH DO KONSULTACJI SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU PORADNIK



Poradnik powstał jako zwieńczenie projektu Włączenie nowych technik konsultacyjnych do procesu konsultacji polityk publicznych w Gminie Wrocław realizowanego przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej - Ośrodek Kształcenia Samorządu Terytorialnego im. Waleriana Pańki w partnerstwie z Gminą Wrocław. Poradnik zawiera refleksje i profesjonalne doświadczenia dotyczące wdrażania nowych technik konsultacyjnych. Opisuje poszczególne metody i techniki konsultacyjne, wskazuje na sposoby ich stosowania i możliwe korzyści jak i zagrożenia płynące z ich wdrażania.  Treści zawarte w poradniku  odnoszą się również bezpośrednio do doświadczeń i dobrych praktyk związanych z konsultacjami społecznymi wdrażanymi we współpracy międzysektorowej – między jednostkami publicznymi a organizacjami pozarządowymi.

Miejski model aktywności społecznej seniorów

Miejski model aktywności społecznej seniorów



Publikacja powstała w ramach projektu „Gdański model wolontariatu seniorów – krok I” realizowanego przez Regionalne Centrum Wolontariatu w Gdańsku,  dofinansowanego ze środków Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2012-2013.  Celem projektu było opracowanie zasad współpracy oraz aktywizacji społecznej osób  powyżej 60 roku życia. Znajduje to odzwierciedlenie w przedstawionym modelu aktywności społecznej seniorów. Ciekawe i innowacyjne  rozwiązanie w ramach modelu to zaproponowany przez jego twórców Gdański Fundusz Senioralny. Drugim filarem modelu było wypracowanie formuły funkcjonowania wolontariatu seniorów. Model przedstawiony w publikacji wynika z przeprowadzonej i opisanej w pierwszej części diagnozy problemowej. Następnie twórcy przedstawiają wypracowane narzędzia i metody aktywizacji społeczno-obywatelskiej seniorów. Na ostatnią część publikacji składa się zbiór wybranych dobrych praktyk zrealizowanych w ramach w/w projektu. 

Przepis na ulicę

Przepis na ulicę



Publikacja dotyczy zagadnień związanych z projektowaniem przestrzeni publicznych wraz z jej użytkownikami – mieszkańcami. Skupiając się na konkretnym ich rodzaju – ulicach prowadzi czytelnika przez proces realizowania założeń przestrzennych przy uwzględnieniu zaangażowania przyszłych użytkowników. Prezentowana publikacja wyróżnia się obszarem w którym istnieje  możliwość włączenia działań partycypacyjnych w projektowanie przestrzeni – infrastruktury drogowej. Zawiera ona wskazówki do stworzenia strategii transportowych, przykładowe ich cele, etapy realizacji, konieczne do uwzględnienia elementy składające się na ten rodzaj infrastruktury drogowej i założenia partycypacyjne w projektowaniu oparte o tzw. dialog drogowy. Omawiany model działania zobrazowany jest studium przypadku dialogu drogowego dotyczącego realizacji przestrzennych w  Toruniu. Ostatnia część publikacji zawiera przykładowe formularze przydatne do realizowania badań ulicy.  Publikacja powstała w ramach projektu „Przepis na ulicę”, realizowanego w ramach programu Obywatele dla Demokracji przez Pracownię Zrównoważonego rozwoju, finansowanego ze środków Europejskiego Obszaru Gospodarczego we współpracy z Miejskim Zarządem Dróg w Toruniu. Partnerem projektu był Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

PRZEWODNIK WSPÓLNEGO PLANOWANIA Scenariusz działania konsultacyjno-ewaluacyjnego w Centrum Aktywności Seniora Gdyni

PRZEWODNIK WSPÓLNEGO PLANOWANIA Scenariusz działania konsultacyjno-ewaluacyjnego w Centrum Aktywności Seniora Gdyni



Publikacja jest kontynuacją „Przewodnika wspólnego planowania” wydanego przez Pracownię Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” w ramach projektu współfinansowanego przez Szwajcarię (szwajcarski program współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej).Publikacja zawiera opis działań przeprowadzonych przez Pracownię Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” we współpracy z przedstawicielami komórki Innowacje Społeczne Parku Naukowo-Technologicznego oraz Centrum Aktywności Seniora (CAS), w ramach którego działa Gdyński Uniwersytet Trzeciego Wieku (GUTW). Gdynia to miasto z wdrożoną wiele lat temu wieloaspektową polityką senioralną. Mając na względzie rosnącą populację osób starszych oraz ich zainteresowanie działalnością CAS i GUTW przeprowadzono szereg działań konsultacyjno-ewaluacyjnych dot. nie tylko oferty i sposobu funkcjonowania tych instytucji, ale również mających na celu zgłaszanie przez samych badanych pomysłów na lepsze dostosowanie działalności CAS i GUTW do ich potrzeb, poruszono też wątek oferty Miasta Gdyni kierowanej do seniorów. Przewodnik to wciąż aktualny modelowy scenariusz badawczy, zawierający oprócz opisu poszczególnych jego etapów także uwagi dot. analizowania danych o użytkownikach instytucji oraz rozwiązania pozwalające na uzyskanie szerszego spektrum badawczego przy przeprowadzaniu podobnego procesu partycypacyjnego. 

Narzędziownik partycypacji

Narzędziownik partycypacji



Narzędziownik to praktyczny poradnik oparty na doświadczeniach współpracy z mieszkańcami Wrocławia dwóch organizacji pozarządowych - Fundacji Dom Pokoju i Fundacji na Rzecz Studiów Europejskich. Jest on uzupełnieniem do publikacji Włączenie nowych technik konsultacyjnych do konsultacji społecznych we Wrocławiu. Przedstawia on według przyjętego schematu najważniejsze narzędzia oraz modele działania włączające społeczność lokalną / mieszkańców miasta / obywateli w proces decyzyjny. Każda z propozycji zawiera krótki opis narzędzia, sytuację czy działanie w którym może ono zostać zastosowane, proces rekrutacji uczestników, najważniejsze etapy działania, efekt oraz rekomendacje. Co więcej każda z propozycji uzupełniona jest o spis plusów i minusów oraz studium przypadku pokazujące narzędzie czy model w praktycznym kontekście. Opisy nie są mocno rozbudowane, publikacja ma charakter informacyjny, wprowadzający w zagadnienie, pozwalające zorientować się na czym polega podstawowa charakterystyka narzędzi partycypacyjnych. Ten sam układ opisu pozwala na porównanie poszczególnych propozycji.

O partycypacji. Podsumowanie badań i analiz dotyczących partycypacji obywatelskiej w Polsce

O partycypacji. Podsumowanie badań i analiz dotyczących partycypacji obywatelskiej w Polsce



Raport O partycypacji. Podsumowanie badań i analiz dotyczących partycypacji obywatelskiej w Polsce jest kolejnym z takich opracowań które przygotowała Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”. Ma więc on istotną wartość z punktu widzenia ciągłości analizy i obserwacji zagadnienia partycypacji obywatelskiej w zmieniającej się rzeczywistości społeczno-politycznej, w której zagadnienie to staje się nie nowym podejściem a preferowanym zarówno na poziomie lokalnym jak i ogólnopolskim. Raport jest omówieniem przeprowadzonych badań oraz kwerendy danych zastanych dotyczących partycypacji obywatelskiej. Zarówno badania jak i kwerenda były ograniczone merytorycznie ze względu na obszerność materiału – metodologia badań omówiona została w ostatnim rozdziale. Pozwala to z jednej strony zapoznanie się na początku z materiałem właściwym raportu, z drugiej zaś może być wykorzystane jako efektywny wzór dla przyszłych badań z tego zakresu. Materiał oraz badanie to wynik projektu Konsultacje z zasadami, realizowanego przez Pracownie Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” z Fundacją Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych i współfinansowanego z Funduszy EOG w ramach programu Obywatele dla Demokracji. Raport rozpoczyna się od przedstawienia szerokiego kontekstu udziału obywateli w sferze publicznej w Polsce. Następnie wskazuje dostępne na czas powstawania raportu rozwiązania i regulacje umożliwiające działania partycypacyjne, włączające obywateli w działania decyzyjne. A są to referenda lokalne, inicjatywy lokalne, fundusz sołecki oraz budżet partycypacyjny. Omówione zostają przy tej okazji skala wykorzystania poszczególnych rozwiązań oraz jeśli było to możliwe zmiana w czasie jaka zaszła w ich obrębie. Odrębnym zagadnieniem przedstawionym w raporcie jest udział organizacji pozarządowych w lokalnych konsultacjach społecznych.

WARSZAWA PO MOJEMU Jak działać w mieście i realizować swoje pomysły

WARSZAWA PO MOJEMU Jak działać w mieście i realizować swoje pomysły



To wzorcowy przewodnik obywatelski dla wszystkich tych, którzy poprzez swoją aktywność chcą realnie wpłynąć na zmiany w mieście i najbliższej okolicy. Zawiera podstawowe informacje dot. funkcjonowania miasta i jego instytucji, uwzględniając szczegółowy zakres ich działalności, przede wszystkim jednak daje wiedzę dot. konkretnych narzędzi, programów itp., z jakich można skorzystać przy podejmowaniu działań na rzecz miasta i/lub jego mieszkańców, a także licznych podmiotów, z którymi można współdziałać. To nie tylko baza danych, ale dokładny informator, zwiększający jednocześnie świadomość mieszkańców miasta i promujący odpowiedzialne, zaangażowane podejście do miejsca, w jakim mieszkają oraz do innych współmieszkańców. Każdy z czterech rozdziałów krok po kroku pokazuje, jak konsultować i opiniować projektów miejskie, a następnie – jak uczestniczyć w ich tworzeniu i wdrażaniu. Przewodnik zamyka indeks najważniejszych haseł pozwalających sprawniej wyszukiwać żądane treści.

BADANIE AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ I PARTYCYPACJI OBYWATELSKIEJ SENIORÓW –  MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN Raport z badań terenowych

BADANIE AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ I PARTYCYPACJI OBYWATELSKIEJ SENIORÓW – MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN Raport z badań terenowych



Projekt zrealizowany został przez Związek Stowarzyszeń Forum Lubelskich Organizacji Pozarządowych, dofinansowany ze środków Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020.

 To projekt opisujący obszary i formy aktywności społecznej oraz uczestnictwo obywatelskie seniorów w Lublinie, zamieszkujących wybrane dzielnice. Jako aktywność społeczną przyjęto udział badanych we wszelkich działaniach grupowych podejmowanych w swoich społecznościach na rzecz innych osób lub dla tzw. dobra wspólnego, przejawiających się nie tylko jako uczestnictwo w formalnych organizacjach pozarządowych, ale także we wspólnotach nieformalnych (np. parafialnych) oraz działaniach podejmowanych indywidualnie (np. pomoc sąsiedzka). W ramy partycypacji obywatelskiej wpisano natomiast zaangażowanie w działanie demokratycznych struktur organizacji państwowej i/lub struktur samorządu lokalnego (w tym m.in. udział w konsultacjach społecznych, budżecie partycypacyjnym, wyborach na wszelkich szczeblach, lecz również zainteresowanie wydarzeniami w kraju, mieście oraz dzielnicy). Z uwagi na pogłębiające się starzenie demograficzne społeczeństwa polskiego badanie daje obraz aktywności w wymienionych obszarach bardzo istotnej grupy. Ustalona próba badawcza nie jest wprawdzie liczebna, ale na uwagę zasługuje rozkład procentowy kobiet i mężczyzn, odzwierciedlający propocję występującą w całej polskiej populacji osób powyżej 60 roku życia, wyodrębniono także kategorie wieku. Przede wszystkim jednak uwzględnić należy miejsca, w których typowano badanych –pierwszy kontakt z badanymi odbywał się poza miejscami gromadzącymi zwykle najbardziej aktywnych i zaangażowanych seniorów (np. kluby seniora, osiedlowe domy kultury), oraz szczegółowość badania, mimo stosunkowo niedługiego czasu trwania wywiadu (ok. 30-40 min.). We wnioskach seniorzy wyłaniają się jako grupa o istotnym kapitale społecznym, której potencjał powinien być na szczeblu lokalnym wykorzystywany wieloobszarowo, czemu sprzyjać mogłoby działanie wg zawartych w raporcie rekomendacji.

 Inicjatywa lokalna krok po kroku

Inicjatywa lokalna krok po kroku



Poradnik przedstawiający najważniejsze etapy postępowania przy podejmowaniu oddolnych inicjatyw lokalnych, uwzględniający również możliwość skorzystania z zaproponowanych rozwiązań przez organizacje pozarządowe oraz przedstawicieli sektora publicznego. Wprowadza jako model działania model 3P – Przygotuj, Przeprowadź, Pokaż inicjatywę lokalną. Tak też zbudowana jest struktura poradnika w przyjaznym układzie graficznym, wyszczególniającym różnego rodzaju treści składające się na jego całość.
W publikacji omówiono najważniejsze etapy przygotowania zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym inicjatywy lokalnej z uwzględnieniem zapisów Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Wskazuje zarówno na przydatne wzory postępowań jak i na przykłady dobrych praktyk oraz możliwych obszarów wykorzystania. Ciekawe w modelu wydaje się dostrzeżenie istotności upubliczniania działań lokalnych jako ważnego czynnika wpływającego na finalny rezultat podjętych działań ale także jako elementu edukacyjnego w zakresie aktywności obywatelskiej.
Poradnik zawiera zarówno rozwiązania z zakresu prawnego jak i zakresu budowania współpracy między mieszkańcami a samorządami lokalnymi. W poradniku znajdują się także przykładowe wzory dokumentów niezbędne np. przy podejmowaniu uchwały samorządu o inicjatywie lokalnej. 

Szkolny budżet partycypacyjny – wskazówki dla początkujących.

Szkolny budżet partycypacyjny – wskazówki dla początkujących.



Publikacja ma charakter poradnika skierowanego do nauczycieli i nauczycielek  jak i do uczniów i uczennic czy rodziców zainteresowanych wdrożeniem w szkole budżetu partycypacyjnego (BP).

Zawiera część bardziej teoretyczną dotyczącą terminów, definicji czy też opisu wartości, na których należy budować szkolny budżet partycypacyjny, i praktyczną opisującą krok po kroku jak tworzyć szkolny BP. W poradniku znajduje się krótki opis doświadczeń z pilotażowego wdrożenia BP w 8 warszawskich szkołach jak i .wzory dokumentów ułatwiających wdrożenie tego narzędzia partycypacji w szkole.

W poszukiwaniu standardu e-partycypacji w planowaniu przestrzennym.

W poszukiwaniu standardu e-partycypacji w planowaniu przestrzennym.



Artykuł dotyczy wykorzystania technik informacyjnych przez administracje publiczną w komunikacji z mieszkańcami i ich partycypacji. Autorzy koncentrują się na partycypacji społecznej on-line w kontekście planowania przestrzennego. Celem publikacji jest opisanie standardów e-partycypacji.

Autorzy rozpoczynają od opisu form e-partycypacji w procesie planowania przestrzennego. Następnie charakteryzują uwarunkowania prawne partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym w Polsce oraz profil użytkowników systemów e -partycypacji.

Kolejny rozdział artykułu dotyczy badań empirycznych - analizy stron internetowych wybranych gmin. Z opisu wyników badań autorzy przechodzą do formułowania standardów w planowaniu przestrzennym. Dzielą je na kategorie: standard minimalny - wynikających z ustawy, standard powszechny (publikowanie treści planistycznych w internecie), standard prospektywny (docelowy, przyszłościowy).

Photo by Tobias on Unsplash

Plan na plan. Partycypacja w planowaniu miejskim.

Plan na plan. Partycypacja w planowaniu miejskim.



Autorzy publikacji dostrzegają dużą wartość zaangażowania mieszkańców w proces tworzenia planów miejscowych. Podkreślają, że  partycypacja w zakresie uchwalania prawa miejscowego stanowi jeden z niewielu obszarów, w którym dialog społeczny jest narzucony ustawowo, jednak w praktyce jest realizowany w minimalnym zakresie, w sposób zniechęcający do partycypacji. Stąd powstał pomysł na projekt pilotażowy rozszerzenia konsultacji społecznych w procedurze uchwalania planów miejscowych. Podsumowaniem zdobytych doświadczeń jest ta publikacja.
W pierwszej części przedstawione zostały studia przypadku związane z partycypacyjnym tworzeniem planu w trzech miejscach Warszawy (Targówek Mieszkaniowy, Sadyba i Ursynów).
Część druga to narzędziownik, czyli przetestowane różne narzędzia docierania z wiedzą o planie miejscowym i konsultacjach projektów planów do mieszkańców.Opisano m.in. spacer architektoniczny, warsztaty diagnostyczne, geoankietę, makietę, i inne formy.
Trzeci rozdział to wnioski dotyczące wdrażania partycypacji na bazie przeprowadzonych konsultacji. Autorzy opisują w nich wyzwania i pozytywne strony rozszerzonej partycypacji w tworzeniu planów miejscowych.
Część czwarta to refleksje ekspertów na temat idei, postaw, narzędzi, które mogą czynić partycypację w planowaniu przestrzennym bardziej efektywną.
Następnie w części piątej zostają opisane dobre praktyki z miast europejskich takich jak Rotterdam, Amsterdam, Oslo, Londyn.
Całość publikacji zamyka rozdział podsumowujący wiedzę czym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP), co zawiera, po co i kto go robi, itp. Zawiera także instruktaż jak czytać MPZP.

Poradnik „Włącznik Obywatelski. Jak uczyć kreatywnie o aktywności obywatelskiej”.

Poradnik „Włącznik Obywatelski. Jak uczyć kreatywnie o aktywności obywatelskiej”.



Celem tej publikacji jest wzrost efektywności mechanizmów konsultacji społecznych. Publikacja powstała, aby podręcznik dla nauczycieli pracujących z młodzieżą na lekcjach poświęconych aktywności obywatelskiej, np. budżetowi partycypacyjne-mu czy konsultacjom społecznym.
Składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej.
Część teoretyczna zawiera definicje konsultacji społecznych i budżetu partycypacyjnego oraz innych form aktywności obywatelskiej, jak i opis metod konsultacji przydatnych w nauczaniu (kawiarenka obywatelska, spacery badawcze, world Cafe, kropkokracja, mapowanie problemu i inne).
Część druga to gotowe scenariusze zajęć dotyczące różnych form partycypacji społecznej.

Dobre konsultacje - dobry plan. Doświadczenia z konsultacji społecznych w planowaniu przestrzennym.

Dobre konsultacje - dobry plan. Doświadczenia z konsultacji społecznych w planowaniu przestrzennym.



Publikacja powstała jako rezultat współpracy autorów z 25 gminami z województwa kujawsko-pomorskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i zachodnio - pomorskiego w przygotowaniu i realizacji konsultacji społecznych w obszarze planowania przestrzennego. Jej celem jest pokazanie pozytywnych przykładów włączania obywateli w podejmowanie decyzji, a także rozwiązania i techniki, które okazały się skuteczne w konsultacjach realizowanych w trudnym dla partycypacji obszarze planowania przestrzennego.

W publikacji opisano tak doświadczenia gmin, które brały udział w konsultacjach, jak i konkretne techniki konsultacyjne, które sprawdziły się w konsultowaniu dokumentów planistycznych m.in. spotkania konsultacyjne, spacer badawczy, world cafe, zogniskowane wywiady grupowe, makiety przestrzeni, geoankiety i inne.

W kolejny rozdział poświęcony został włączeniu w konsultacje grup i specjalnych potrzebach funkcjonalnych.



Przepis na plan.

Przepis na plan.



Publikacja opisuje prawny i historyczny kontekst planowania przestrzennego w Polsce i związane z tym dysfunkcje. Następnie opisuje jak stworzyć dobry plan przestrzenny, kładąc duży nacisk na zaangażowanie w ten proces mieszkańców i innych interesariuszy. W końcu prezentuje wyzwania i trendy współczesności tj. zwarte miasto, starzenie się społeczeństwa, społeczeństwo obywatelskie, zmiany klimatyczne, które kształtują obraz współczesnego miasta.

Przestrzeń do dialogu. Praktyczny podręcznik o tym, jak prowadzić partycypację społeczną w planowaniu przestrzennym.

Przestrzeń do dialogu. Praktyczny podręcznik o tym, jak prowadzić partycypację społeczną w planowaniu przestrzennym.



Podręcznik ma na celu przekonanie, że wczesna partycypacja społeczna ułatwia sporządzanie planów przestrzennych, ogranicza ilość sporów i konfliktów, zazwyczaj wydłuża sam proces, jednak sprawia , że rezultaty są lepsze od czysto eksperckiego planowania. Publikacja definiuje czym jest partycypacja społeczna i jak prowadzi się ten proces. Wskazuje, które elementy partycypacji społecznej wynikają z regulacji prawnych dotyczących planowania przestrzennego. Podręcznik opisuje podstawowe zasady partycypacji w planowaniu przestrzennym. Prezentuje narzędziownik, czyli zbiór technik wykorzystywanych w procedurach planistycznych. Pokazuje dobre praktyki, umożliwia zapoznanie z przykładami wprowadzania dodatkowych (wykraczających poza wymogi ustawowe) działań partycypacyjnych do procedury planistycznej.

Panele obywatelskie. Przewodnik po demokracji, która działa.

Panele obywatelskie. Przewodnik po demokracji, która działa.



Przewodnik definiuje czym jest panel obywatelski oraz opisuje jego znaczenie dla procesów demokratyzacji podejmowania decyzji. Następnie krok po kroku opisuje procedurę organizacji panelu: począwszy od wyboru tematu panelu, czas jego trwania, wybór panelistów i system ich wynagradzania, facylitacja całego procesu, podejmowanie decyzji – sprawdzanie konsensusu, na wdrażaniu rekomendacji skończywszy. W całym opisie autor odwołuje się do polskich regulacji prawnych oraz do przykładów tak krajowych jak i zagranicznych. Na końcu opisuje panel jako stały element demokracji oraz przedstawia standardy organizacji paneli obywatelskich.

Partycypacja publiczna. Raport o stanie polskich miast.

Partycypacja publiczna. Raport o stanie polskich miast.



Celem publikacji jest opisanie podejmowanych przez miasta działań, włączających mieszkańców w zarządzanie samorządem lokalnym.  W raporcie koncentrują się na partycypacji publicznej, werdykalnej, pomijają zagadnienia partycypacji horyzontalnej. Publikacja opisuje różne narzędzia partycypacji zaczynając od konsultacji społecznych, przez budżet obywatelskich  na inicjatywie uchwałodawczej kończąc. Została podzielona na trzy części: "Wnioski i rekomendacje" (zawiera obserwacje podsumowujące monitoring oraz wnioski dla osób kształtujących politykę miejską na poziomie krajowym lokalnym jak i do sektora badawczego), "Monitoring" (zawiera szczegółowe wyniki badań własnych jak i wnioski z analizy publikacji i badań prowadzonych przez inne organizacje, instytucje), "Spojrzenie w głąb"(zawiera zagadnienia związane z konsultacjami dokumentów planistycznych oraz budżetem obywatelskim) W ostatniej części autorzy szczegółowo analizują budżet obywatelski  - jego genezę, różne formy. Jako studium przypadku został przedstawiony budżet obywatelski w Dąbrowie Górniczej. Prócz prezentacji w każdym z rozdziałów różnych narzędzi za pomocą, których mieszkańcy mogą wpływać na sposób , w jaki funkcjonuje ich miasto, część publikacji jest poświęcono aktywności wyborczej w wyborach lokalnych.

PORADNIK. MODEL WSPÓŁPRACY MIĘDZYSEKTOROWEJ W ZAKRESIE DIALOGU OBYWATELSKIEGO OPARTY O CIAŁA KONSULTACYJNO-DORADCZE, ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM RADY DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO

PORADNIK. MODEL WSPÓŁPRACY MIĘDZYSEKTOROWEJ W ZAKRESIE DIALOGU OBYWATELSKIEGO OPARTY O CIAŁA KONSULTACYJNO-DORADCZE, ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM RADY DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO



Publikacja   składa   się   z   dwóch   części.   Pierwsza   z   nich   opisuje   standardy   działania  rad  pożytku,  w  oparciu  o  rozwiązania  modelowe  i  kulturę  współpracy, czyli na normy i wartości ją  wyznaczające. Jak zaznaczyła jedna z autorek kultura współpracy wciąż nie nadąża za uregulowaniami formalno - prawnymi. W tej części zdefiniowane zostały  zasady  współpracy określone w Ustawie jako: pomocniczość, suwerenność stron, partnerstwo, efektywność, uczciwa konkurencja i jawność.  Następnie opisane zostały płaszczyzny i obszary  modelu współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych i postawiono pytanie  gdzie jest w nich miejsce na rady działalności pożytku publicznego. Kolejnym punktem tej części publikacji jest opisanie standardów działania RDPP tzw. standardu minimalnego,  często wynikającego wprost z zapisów Ustawy,  jak  również standardów rekomendowanych,  które zostały sformułowane na  bazie dobrych praktyk pracy istniejących już rad pożytku. Druga część publikacji pokazuje praktyczne rozwiązania – przykładowe uchwały z załącznikami lub wzory  uchwał.

Model Wieloletniego Kontraktowania Usług Społecznych.

Model Wieloletniego Kontraktowania Usług Społecznych.



Model opisuje krok po kroku jak przeprowadzić proces badania usług społecznych, w których można spodziewać się zwiększenia jakości lub efektywności w wyniku zmiany finansowania  na kontraktowanie. Autorzy definiują czym jest jakość i efektywność w usługach społecznych i jakie są kryteria ich oceny. Następnie opisują etapy realizacji badania i metody badawcze i przechodzą do zasad samego przeprowadzania badań. Szczegółowo przedstawiają  zestawienie kryteriów, grup badanych i metod badawczych. Pokazane zostają finalne  wersje  produktów -12 narzędzi badania jakości  usług społecznych  na  rzecz  wieloletniego  ich  kontraktowania, testowanych w 9 gminach oraz  15 narzędzi badania efektywności usług społecznych  na  rzecz  wieloletniego  ich  kontraktowania, testowanych w 9 gminach.
W kolejnej części publikacji opisane są ogólne zasady dotyczące wykonywania zadań publicznych wynikające z ustawy o finansach publicznych, tryb realizacji zadań w oparciu o przepisy prawa.
Następnie autorzy przechodzą do analizy wewnętrznej zarządzania jednostką samorządu terytorialnego.
Kolejny rozdział poświęcony jest wyborowi  agenta   zarządzającego   zmianą, czyli podmiotu kolegialnego odpowiedzialnego za   przeprowadzenie procesów  związanych z oceną efektywności i jakości usług publicznych świadczonych na rzecz  społeczności lokalnej lub w regionie.
Następnie autorzy przedstawiają schematy zasad i procedura kontraktowania usług z NGO, wynikające z obowiązujących przepisów, w perspektywie rocznej i wieloletniej, i analizują ryzyka związane z wdrożeniem Wieloletniego Kontraktowania Usług Społecznych (dalej WKUS). 
W kolejnej części przedstawione zostają finalne  wersje  produktów -17  narzędzi  budowania  lokalnej współpracy  na  rzecz  zmiany  sposobu  finansowania  usług  społecznych  na  wieloletnie kontraktowanie, testowanych w 9 gminach. W złącznikach można znaleźć ramowe programy szkoleń związane z wdrożeniem WKUS, scenariusze badań, wzory dokumentacji m.in. umowy WKUS, uchwały dotyczącej Wieloletniego Programu Współpracy z NGO, wzór Wieloletni Program Współpracy z NGO, itp. 

Analiza zjawiska partycypacji społecznej w wybranych polskich miastach jako narzędzia komunikacji społecznej.

Analiza zjawiska partycypacji społecznej w wybranych polskich miastach jako narzędzia komunikacji społecznej.



W artykule przedstawiono zjawisko partycypacji społecznej jako narzędzia komunikacji na przykładzie wybranych polskich miejscowości m.in. Szczecina, Poznania, Krakowa, Warszawy oraz Łodzi. Głównym celem analizy jest pokazanie istotności partycypacji społecznej jako procesu, w którym mieszkańcy współdzielą władze w mieście. Zaprezentowano definicje takich zjawisk, jak partycypacja społeczna, społeczeństwo obywatelskie i komunikacja społeczna. Na podstawie przedstawionych dobrych praktyk zostały wyciągnięte i opisane wnioski dotyczące znaczenia, istotności zjawiska partycypacji społecznej.